Capra Hangi Hayvandır? Bu Soru Beni Neden Bu Kadar Büyülüyor?
İzmir’de, gündelik hayatta sürekli espri yapan bir tipim, ama içimden her şeyin anlamını fazlasıyla sorgulayan biriyim. Şimdi size tam da böyle bir içsel çatışma içinde olduğum, Capra hangi hayvandır? sorusunun aklımı nasıl karıştırdığını anlatmaya çalışacağım. Bir gün, sabah kahvemi içerken aniden kafama takıldı: “Capra… Capra… Nedir bu Capra?” Tabii ki, bilgisayarı açıp araştırmaya koyulmadan önce iç sesimle kısa bir diyalog yaşadım. Çünkü bu soru çok daha derin bir anlam taşımalıydı, değil mi?
“Beynim, buradasın! Kapalı alandaysan diye cevap veriyorum: Capra nedir?”
Ve tabii ki internette arama yapmadan önce bir parça eğlenmek istedim. “Koyun mu, keçi mi, börtü böcek mi? Yoksa ‘Capra’ bambaşka bir şey mi? Kim bilir?” Gecenin bir yarısı da olsa bu soru beni büyüledi, çünkü birden her şeyin Capra ile ilgili olduğunu düşündüm. (Evet, bazen böyle olur, kafayı takarım ve bir kelime kafamda dönüp durur. Benim adım da böyle ya işte!)
Capra, Bir Keçi mi? Bir Koyun mu?
Tabii ki, “Capra” deyince önce akla gelen şey, koyun ya da keçi. Hatta geçenlerde bir arkadaşım bana “Koyun olabilirsin, senin gibi sürekli aynı şeyi yapan biri için bence çok uygun” demişti. “Koyun muyum?” diye sordum. Herkes güldü. Bir an gerçekten koyun olmanın kötü bir şey olup olmadığını düşündüm. Sonra dedim ki, “Keçi olsam, dağlarda daha özgür olurum, zıplayıp dururdum.” Ama sonra düşündüm, bu kadar cesur olmak istemem. Keçi olmak, her an düşme riskiyle yaşamayı gerektiriyor, sanki her an bir dağa çarpacakmışım gibi bir his. O yüzden herhalde koyun olmak daha rahat. Peki ya Capra? Hangi hayvandır? Keçi işte! Ama hem de sadece keçi değil, aynı zamanda oldukça zeki ve neşeli bir keçi.
Capra’nın Bilimsel Hali
Biraz da işin bilimsel kısmına bakalım: Capra, aslında Latince bir kelime ve keçilerin bilimsel adıdır. Bilim dünyası her şeyi anlamlı ve mantıklı kategorilere ayırmak istiyor, ama ben buradayım ve mantık dışı bir şekilde her şeyi sorguluyorum. “Capra” kelimesi, genellikle keçi ailesine ait olan hayvanları tanımlamak için kullanılır. Ancak bu kelimenin menşei, çok daha eskiye dayanır. Keçilerin, tarih boyunca hem evcil hem de vahşi formlarda var olduklarını öğrendikçe, insanlık tarihinin aslında ne kadar eskiye dayandığını fark ediyorsunuz. Yani, kölelerin, mısırlıların ve Yunanlıların da keçilerle bir şekilde bağlantılı olduklarını düşününce, kendimi biraz daha “derin” hissettim. Evet, insanlık bir noktada keçiyle aynı evde yaşıyordu. Kısa vadeli bir felsefi bunalım! Koyunların bile ne kadar değerli olduğunun farkına varmak gerek.
Capra: Şimdi Bir Keçi Olmak
Capra kelimesini düşündükçe, gerçekten zeki bir keçi olma fikri ilginç geliyor. Keçilerin akıllı hayvanlar olduklarını biliyor muydunuz? Hani bazen düşünürsünüz ya, “Keçiler neden bu kadar eğlenceli ve tuhaf?” İşte bu, onların zekâsından kaynaklanıyor. Keçiler tıpkı insanlar gibi çok çeşitli sesler çıkarabilirler ve durumlarına göre farklı davranışlar sergileyebilirler. O yüzden mesela bir keçiyle yolda karşılaşırsanız, size bazen bir bakar, bazen de birden zıplar. Evet, bu bir keçi, ve ben de ona derim ki, “Ne bakıyorsun?” Keçilerin bazen insanları çok iyi tanıdıklarını hissediyorum. Hani, aniden size bakıp sanki bir şeyler soruyormuş gibi bakabilirler. Gerçekten, bu bir keçi, ama ne kadar eğlenceli ve komik!
Tabii bu kadar zeki bir keçi ile yaşamaya çalışmak da zor olabilir. Çünkü bu, sürekli hareket halinde olan, her an bir şeye tırmanmaya çalışan bir hayvan demek. Bazen günlük hayatta yaşadığımız “zıplayan” insanlara benziyor, yani çok aktif ve enerjik ama bir noktada düşebiliyorlar. O yüzden bir keçiyle aynı ortamda olmanın yarattığı stres çok daha fazla olabilir. Ama yine de, keçi olmak da fena değil! Bazen eğlenmek için farklı yönlere gitmek gerekir, değil mi?
Capra’nın Duygusal ve Felsefi Yönü
Ve gelelim bu yazının aslında asıl amacı olan felsefi soruya: Capra’nın duygusal ve anlam dolu yönü nedir? Yani, gerçekten keçilerin bizlere öğretebileceği bir şeyler var mı? Keçiler, gerçekten sadece birer eğlence aracı mı? Yoksa onların yaşama bakış açıları, bizlerin kendimize dair düşüncelerimize bir ışık tutuyor mu? Keçi olmak bir metafor olabilir mi? Hani, bazı insanlar, “Sana ne oluyor?” diye sorar ya, işte o an bir keçinin gözlerinden bakarak “Buna geçici bir bakış açısıyla yaklaşabilirsin” diyebilirim. Çünkü keçiler, bir yanda masum, diğer yanda oldukça zekidirler.
Sonuç: Capra, Yani Keçi, Yalnızca Keçi Değil
Ve sonunda, Capra kelimesinin gerçek anlamını kavradım. Bu sadece bir hayvan değil. Keçi, aynı zamanda özgürlüğün, eğlencenin, zekânın ve biraz da umursamazlığın simgesi. Yaşadığımız bu modern dünyada, bazen sadece bir keçi gibi yaşamak, hayatın stresinden uzaklaşmak, enerjimizi doğru harcamak istiyoruz. Belki de Capra, bizlere böyle bir mesaj veriyor. Her ne kadar günlük hayatımda sürekli espri yapmaya devam etsem de, bazen derin düşüncelerle bu keçi ve Capra hakkında düşündüm. Sonuçta, bir keçi her zaman şıpsevdi, zeki, komik ve bir o kadar da eğlenceli olabiliyor. Bunu unutmamak gerek. Gerçekten keçi olmak, hayatın anlamını bulmaktan çok, anlamdan eğlenmektir, değil mi?