Kategori: Makaleler

Kırım Kongo Hangi Kene? Geleceğin Sağlık Haritasını Şekillendiren Küçük Bir Tehdit Geleceğe Dair Merakla Başlayan Bir Düşünce Deneyi Geleceğe dair düşünürken aklımı en çok meşgul eden şeylerden biri şu: Küresel ısınma, şehirleşme ve tarım politikaları değiştikçe doğadaki en küçük canlılar bile kaderimizi nasıl etkileyebilir? Bu sorunun en çarpıcı örneklerinden biri, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) virüsünü taşıyan bir parazittir: kene. “Peki bu hastalığı taşıyan kene tam olarak hangisi?” sorusu basit gibi görünebilir. Ancak cevabı, yalnızca bugünü değil, geleceği anlamak açısından da kritik. Kırım Kongo ve Suçlusu: Hyalomma Cinsi Keneler Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’nin (CCHF) başlıca taşıyıcısı, “Hyalomma” cinsi kenelerdir. Bu…

Gümüş Su Ne Kadar? Değer, Bilgi ve Varlık Üzerine Bir Felsefi Sorgu Bir filozofun bakışıyla dünyaya yöneldiğimizde, basit bir soru bile derin anlam katmanlarına dönüşür. “Gümüş su ne kadar?” sorusu, ilk bakışta ekonomik bir merak gibi görünse de, aslında insanın anlam arayışını, bilginin sınırlarını ve varlığın değerini sorgulayan bir felsefi çağrıdır. Çünkü bir şeyin “ne kadar” olduğunu sormak, hem onun maddi değerine hem de bizim ona yüklediğimiz anlamın ölçüsüne dokunur. Felsefe, gündelik soruların ardındaki derinliği açığa çıkarma sanatıdır. Gümüş suyu yalnızca bir ürün değil, bir düşünce nesnesi olarak ele alırsak, karşımıza üç temel alan çıkar: etik (iyi ve doğru eylem),…

“Kaotik Neutral” özgürlük değil, sorumluluktan kaçış mı? — Tartışmayı başlatıyorum Şunu en baştan söyleyeyim: Kaotik Neutral ne demek? sadece “canım ne isterse onu yaparım” demek değildir. Eğer öyle sanıyorsanız, bu etik etiketi yıllardır yanlış okuyorsunuz. Kaotik Tarafsız; düzenin (law) dayatmalarına da iyilik–kötülük ikiliğine de mesafeli, kişisel iradeyi merkeze alan bir duruştur. Ama şu soruyu sormazsak olmaz: Bu, gerçekten olgun bir özgürlük müdür, yoksa şık paketlenmiş bir sorumsuzluk mu? Cesur iddia: Kaotik Neutral; masalarda, oyunlarda ve anlatılarda çoğu kez “edgelord” tavrını meşrulaştıran bir kılıfa dönüşüyor. Özgürlük söylemi arkasına gizlenen basit bir dürtüsellik… Kaotik Neutral ne demek? Temel çerçeve Kaotik Neutral (Kaotik…

1000 Gram Külçe Gümüş Ne Kadar? Zaman İçinde Parlayan Madenin Değeri Tarih boyunca değerli metaller; güç, güven ve değişim aracı olarak toplumların belleğinde derin yer edinmişlerdir. Bir tarihçi olarak bakınca, bir külçe gümüşün bugünkü fiyatını sorgulamak yalnızca ekonomik bir mesele değil — aynı zamanda insanlık tarihinin maddeyle, para ile ve değer anlayışıyla kurduğu ilişkilerin bir devamıdır. “1000 gram külçe gümüş ne kadar?” sorusu, bugünü anlamak için geçmişin izlerini sürmek kadar ilginçtir. — Kıymetli Metallerin Yükselişi: Gümüşün Tarihsel Yolculuğu Antik çağlardan beri gümüş; yalnızca takı ya da süs eşyası olmaktan öte, para aracı olarak da kullanılmış bir maddedir. Lidyalılar’ın ilk “elektron”…

Kant Hangi Felsefi Dönem? Felsefenin En Ciddi Adamıyla Eğlenceli Bir Yolculuk Felsefe tarihini bir dizi gibi düşünün: Antik Yunan bölümü “efsane pilot sezon”, Orta Çağ bölümleri biraz “uzatılmış yan hikâye”, Rönesans “yeniden doğuş sezonu” ve Aydınlanma dönemi ise “reyting rekorları kıran final sezonu” gibi. İşte bu final sezonunun yıldız oyuncularından biri var ki, sahneye çıktığında herkes susar: Immanuel Kant! Ciddiyetiyle tanınan bu filozofun adı geçince akla gelen ilk şey “kategorik imperatif” olsa da bugün konuyu biraz daha eğlenceli bir şekilde masaya yatırıyoruz. Hazırsanız, Kant’ın dönemine doğru hem gülecek hem de düşüneceksiniz. Felsefenin GPS’i: Kant ve Aydınlanma Dönemi Kant, 18. yüzyılda…

Kamulaştırmayı Hangi Kurum Yapar? Bir Ailenin Devletle Yollarının Kesiştiği Hikâye Bazı hikâyeler vardır ki, sadece bir hukuki süreci değil, insanların hayatlarındaki kırılma noktalarını da anlatır. Kamulaştırma da tam olarak öyle… Bugün size bir ailenin gözünden kamulaştırmanın ne demek olduğunu, hangi kurumların bu süreçte yer aldığını ve en önemlisi bu yolculuğun insan ruhunda neler bıraktığını anlatan bir hikâye getirdim. Hazır olun, çünkü bu hikâyede sadece toprak değil, umutlar ve planlar da el değiştiriyor. 1. Bölüm: Tarladan Yollara Uzanan Hayaller Ahmet ve Zeynep, dedelerinden kalan küçük bir arazide yaşıyorlardı. Ahmet için o topraklar, çözüm odaklı bir yaşam planının en önemli parçasıydı. “Buraya…

Sakarya Geyve’nin Rakımı: Geçmişin Yükseldiği Yerden Bugüne Bir tarihçi, her zaman geçmişin izini sürerken, o izlerin bugüne nasıl şekil verdiğini anlamaya çalışır. Geçmişin katmanları, toplumsal dönüşümler, doğanın insan yaşamı üzerindeki etkileri ve coğrafyanın tarihi belirleyiş gücü, bize sadece ne olduğumuzu değil, aynı zamanda kim olduğumuzu da gösterir. Geyve, tarihsel anlamda pek çok farklı döneme ev sahipliği yapmış bir bölge olarak, geçmişten günümüze uzanan bir köprü gibidir. Bu yazıda, Geyve’nin coğrafi özelliklerinden biri olan rakımını, kasabanın geçirdiği tarihsel süreçler, toplumsal kırılmalar ve doğayla ilişkisi üzerinden ele alacağız. Sakarya Geyve’nin Rakımı ve Coğrafi Konumu Geyve, Sakarya ilinin önemli bir ilçesi olarak, hem…

Kameriye Hangi Dil? — Kalpten Gelen Bir Hikâyenin Dili Bazen bir dil, yalnızca harflerden ve kelimelerden ibaret değildir. Bazı diller, kalpten kalbe geçen sessiz bakışlarda, yarım kalmış cümlelerde, birinin gözlerindeki anlamda saklıdır. Bugün sizlerle tam da böyle bir hikâyeyi paylaşmak istiyorum — “Kameriye”nin dilini anlatan, içinde hem aklın hem kalbin yer aldığı bir hikâyeyi… Bir Yaz Akşamı ve Kameriye’nin Sessizliği O akşam, rüzgârın taşıdığı yasemin kokusu bahçeyi sarmıştı. Kameriye’nin altında iki insan oturuyordu: biri düşünceli, hesap yapan, planlarını sessizce kafasında kuran bir adam — diğeri ise kalbiyle konuşan, duygularını bastıramayan bir kadın. Adamın adı Mert’ti. Hayat onun için çözümlerden ibaretti;…

Ne Tür Elbiseler Zayıf Gösterir? Sosyolojik Bir Bakışla Görünürlüğün Estetiği Toplumsal Yapılar, Bedenler ve Görünürlük Üzerine Bir Giriş Bir sosyolog için her kıyafet, yalnızca bir kumaş parçası değil; bir toplumsal söylem, bir kimlik göstergesidir. Bireylerin ne giydiği, nasıl görünmek istediği ve nasıl algılandığı; içinde yaşadıkları kültürel, ekonomik ve cinsiyet temelli yapılarla doğrudan ilişkilidir. Ne tür elbiseler zayıf gösterir? sorusu, yüzeyde estetik bir merak gibi görünse de, aslında toplumun “ideal beden” algısını, cinsiyet rollerini ve görünürlük politikalarını açığa çıkarır. Bu yazı, o sorunun ardındaki sosyolojik anlam katmanlarını çözümlemeyi amaçlıyor. Toplumun Aynasında Beden: Normların Gölgesinde Giyinmek Beden, toplumsal düzenin en sessiz ama…

Gülüş Tasarımı Fiyatı Ne Kadar? Estetikten İktidarın Dişlerine Uzanan Bir Soru Bir Siyaset Bilimcinin Aynasında Gülüş Tasarımı Toplumun yüzü, sadece bireylerin değil, bir ulusun ideolojisinin de aynasıdır. Bir gülüş, iktidarın gölgesinde şekillenebilir mi? Bir diş estetiği operasyonu, toplumsal düzenin yeniden üretiminde nasıl bir rol oynar? Bu yazı, “Gülüş tasarımı fiyatı ne kadar?” sorusunu salt ekonomik bir merak olmaktan çıkarıp, siyaset bilimi perspektifinde bir güç analizine dönüştürüyor. Çünkü güzellik endüstrisi, yalnızca estetik değil; aynı zamanda bir iktidar alanıdır. Gülüşün İktidarı: Beden Üzerinden Kurulan Düzen Michel Foucault’nun kavramlaştırdığı gibi, modern iktidar artık sadece yasaklayan değil, şekillendiren bir güçtür. Bugün gülüş tasarımı da…